Waarom in goud investeren? Pro.
 

- Goud als verzekeringsinstrument tegen inflatie
Momenteel lijkt inflatie niet aan de orde. De steunmaatregelen van de overheden kunnen in de toekomst (hyper)inflatie veroorzaken. Het scenario van de jaren tachtig.
- Goud als verzekering tegen een dalende USD
- Het risico van een downgrade op de Amerikaanse overheidsschuld lijkt met de dag groter te worden. Hierdoor zou de munt tegenover een korf van wereldmunten dalen en dan blijft goud als ultieme wereldmunt zijn waarde behouden.
- Goud als ultiem betaalmiddel
- Na het afschaffen van de goudstandaard werd het goud niet meer 1 op 1 opgeslagen als waarde voor papiergeld. Als we dit vandaag zouden berekenen, dan zou het goud op 3.000 USD per ounce staan in de VS en 9000 USD per ounce in China. De meeste centrale banken kopen op dit moment dan ook goud. Rusland en China bvb. Zijn volop bezig goud aan het stockeren.
- Vele landen zullen hun munt laten afglijden omwille van 2 redenen : op die manier kunnen ze inflatie creëren en vermijden in een Japanse deflatiespiraal terecht te komen. Bovendien kunnen ze hierdoor hun export stimuleren en op die manier proberen hun economie uit het slop te helpen. We zien dat momenteel reeds gebeuren in het Verenigd Koninkrijk waar men bewust de waarde van het Pond laat afglijden. Engelse beleggers die goud kochten hebben minder hinder ondervonden van die afwaardering.
- IJsland kent een devaluatie van hun munt en heeft omwille van het de facto faillissement van hun land te kampen met en heel hoge inflatie. Ook hier heeft het goud aan waarde gewonnen.

Wat spreekt een investering in het goud tegen?
- Het USD risico. Als Europees belegger moet men rekening houden met de fluctuaties in de USD. Een afdekking van het USD risico maakt dat u ten vollle profiteert van een stijging van het edele metaal.
- Spreads op het fysieke goud zijn hoog. Hoe kleiner de munt, hoe hoger de kiloprijs. Bovendien is het momenteel quasi onmogelijk om eraan te geraken.
- Groeilanden die met recessie kampen zien een vermindering in de vraag naar fysiek goud. Denken we maar aan India.
- Toenemend aanbod. Mag niet overschat worden, maar hoe hoger de prijs hoe meer nieuwe producenten op de markt zullen komen. Bovendien zullen nieuwe (chemische) ontginningsmethoden het aanbod doen toenemen
- Verminderde juwelenvraag

De conclusie is de volgende: investeren in fysiek goud kan als ultieme bescherming nuttig zijn. Dit kan zowel in munten, staven of in beursgenoteerde markttrackers die fysiek ook onderliggend in het edele metaal investeren.

‘Chinezen zijn de beste kapitalisten ter wereld’

Ben Bernanke, de voorzitter van Amerikaanse centrale bank, begrijpt niets van economie. Hij enige wat hij doet, is de geldpers laten draaien. En beleggers moeten zich de komende jaren ver houden van aandelen. Ze moeten hun geld steken in olie, rijst en platina.
Jim Rogers (67) is altijd goed voor een paar volle zalen met vermogende klanten. ABN Amro had de superbelegger naar Nederland gehaald.
Rogers verwierf de meeste faam door al eind vorige eeuw luid te roepen dat grondstoffen het helemaal gingen maken. Dat de prijzen van tarwe, goud en olie sinds deze zomer een duikvlucht namen, heeft het geloof van Rogers niet aangetast. ‘De prijzen zullen wel eens vaker dalen, maar de basis voor de stijging is niet verdwenen. Het aanbod stijgt niet en de vraag neemt toe. Grondstoffen zijn veel makkelijker te begrijpen dan aandelen van Siemens of Toyota.’
De daling van de grondstofprijzen is volgens Rogers deels te wijten aan kredietcrisis. ‘Gedwongen verkopen zetten de prijzen onder druk. Er wordt verkocht zonder naar de echte economische fundamenten te kijken. Die zijn niet erg veranderd.’
Omdat Rogers de bestaande grondstoffenindices niet vond deugen, ontwikkelde hij er in 1998 zelf een. Die liet tot deze zomer een indrukwekkende stijging zien van ruim 300 procent.
Roger verwijst graag naar persoonlijke belevenissen. ‘Met mijn vrouw heb ik in van 1999 tot 2002 een wereldreis gemaakt. Onder meer om te kijken hoe de economie er voor stond. We legden 245 duizend kilometer af en bezochten 116 landen. We begonnen in IJsland. Dat is nu bankroet. We eindigde in de Verenigde Staten. Die zijn nu ook failliet als je naar de schulden kijkt.’
China deed en doet het volgens Rogers een stuk beter. ‘Chinezen zijn de beste kapitalisten ter wereld. Ze sparen en investeren. Amerikanen lenen en consumeren. Ik wil geen dollars meer hebben. Het is onzin dat de dollar een veilige uitwijkplaats is.’
De groei van de Chinese economie en andere opkomende landen blijft volgens Rogers de belangrijkste aanjager van de grondstofprijzen. ‘De Chinezen kijken tv en willen net zo leven als wij. Neemt de vraag van die 1,3 miljard Chinezen toe, dan stijgt de vraag naar grondstoffen verder. De productiecapaciteit kan nooit zo snel groeien. Het kost jaren om, zeg, een loodsmelterij te bouwen.’
De huidige kredietcrisis is eveneens in het voordeel van de grondstofbelegger. ‘Banken verstrekken geen leningen meer aan bedrijven die willen investeren. Dat betekent dat de de productiecapaciteit nog verder achterblijft.’
De kapitaalsinjecties van de overheid in het bankwezen om de kredietcrisis te bezweren, leiden volgens Rogers alleen maar tot meer inflatie. ‘Bernanke heeft gezegd dat hij desnoods bankbiljetten uit een helikopter gaat gooien. Dat is het enige wat hij kan bedenken. Ik weet een ding zeker: meer geld leidt vroeg of laat tot meer inflatie. Dat is ook een reden om in landbouwproducten en metalen te beleggen. Die houden de inflatie bij.’
Ook een ernstige recessie is volgens de Amerikaan een reden te kiezen voor maïs, platina en koffie. ‘Na de Grote Depressie in de jaren dertig waren de grondstofprijzen het eerst hersteld.’

In glinsterend goud beleggen

Na bijna twintig jaar sappelen zit de goudprijs weer in de lift. Het aanbod kan de toenemende vraag niet bijbenen. Mede door de kredietcrisis. Particulieren kunnen daar van profiteren door te verkopen én kopen.
Een hoge goudprijs maakt het verkopen van goud aantrekkelijk. Daarom verkopen particulieren steeds vaker hun overbodige sieraden – ook wel sloopgoud genoemd – aan juweliers. Horloges, kettingen, ringen, zelfs tanden en kiezen: alles wordt omgesmolten en doorverkocht. Juweliers schatten dat het aanbod van oud goud de laatste tijd is toegenomen met 25 tot 30 procent. En niet onterecht. Er wordt meer betaald voor een gouden ring dan een jaar geleden.
Maar let op, niet alleen particulieren profiteren van de hoge goudprijs, ook juweliers en goudsmelters houden er een leuk bedrag aan over. Juweliers krijgen dus een hoger bedrag bij de smelter dan ze de consument bieden. Dat kan erg verschillen. Schattingen lopen tussen 4 en 12 euro voor een gram 14-karaats goud.
Zuiver goud, zoals dat ligt opgeslagen bij centrale banken, is 24 karaat en de duurste vorm. In een sieraad van 14-karaat goud zit meer dan 58 procent goud, 18-karaat sieraden bestaan voor 75 procent uit goud en 22-karaat bevat meer dan 91 procent van de gele grondstof.
Wie op zolder gouden kettingen en armbanden uit een erfenis heeft liggen en dat wil verkopen, moet bij de verkoop wel zijn legitimatiebewijs laten zien en een overeenkomst tekenen. Komt de waarde van het aangeboden goud boven 25.000 euro uit, dan moeten juweliers dat zelfs aan de overheid melden.
De goudkoers, die half maart de magische 1000 dollargrens raakte, zal naar verwachting hoog blijven. Analisten verwachten echter wel dat er op korte termijn een correctie volgt, omdat dat de meestal gebeurt na heftige prijsstijgingen. Zo’n correctie is een prima moment om in een van de talloze goudgerelateerde beleggingsproducten te stappen die de Nederlandse banken bieden.
Banken bieden bijvoorbeeld goudcertificaten aan. Een certificaat geeft de eigenaar recht op een honderdste deel van de goudprijs. Beleggen in goud loopt traditioneel via termijncontracten en speciale goudrekeningen. Nadeel aan een termijncontract is dat het na een paar maanden afloopt en er weer een nieuw contract moet worden gesloten. Een alternatief daarvoor zijn exchange traded securities, een soort aandelen waarbij de goudprijs permanent wordt gevolgd. Particuliere beleggers kunnen in van die exchange traded securities beleggen via hun effectenmakelaars.
ABN AMRO biedt via de afdeling Markets maar liefst 27 beleggingsproducten met een gouden randje. Zo kunnen beleggers kiezen voor turbo’s en certificaten.
Wie in onzekere tijden liever in tastbaar goud koopt, kan terecht bij de Hollandsche Bank Unie (HBU). Dat is de enige Nederlandse bank waar in tastbaar goud wordt gehandeld. Rekeninghouders kunnen hun goud in bewaring stellen bij HBU of het zelf mee naar huis nemen.


Goud: de sterkste ‘valuta’

In de column “De rol van goud, nu en later” werd onder meer duidelijk gemaakt hoe belangrijk de rol van goud is. Het edelmetaal met diverse grondstoffen in het kielzog heeft sinds het begin van deze eeuw een opmerkelijke prijsstijging doorgemaakt, ongeacht in welke valuta goud is uitgedrukt.
De prijs van het edelmetaal is na een stilstand van ruim 20 jaar (1980 – 2001) in dollars bijna verdrievoudigd en in euro’s bijna verdubbeld. Te meer opmerkelijk gezien de niet aflatende verkopen door de centrale banken. Met nog “slechts” 3.740 ton op de planken van deze banken is dit een eindig proces! Ter vergelijking: de AEX is sinds 2001 nog niet verder gekomen dan een stand van 539 punten ten opzichte van een stand van 638 punten begin 2001. De AEX was toen op weg naar beneden, terwijl goud omhoog schoot. Aandacht voor beleggen in goud is (nog steeds) niet bijzonder actueel. De belangstelling van professionele zijde daarentegen groeit aanzienlijk. De opgaande cyclus is nog lang niet ten einde.

Vanaf het moment dat de dollar tegenover de euro terrein begon te verliezen stond vast, dat dit het startschot voor een opwaartse beweging van de goudprijs zou inluiden. Voorts spelen natuurlijk de opkomst van Azië, de impliciete stijging van de grondstoffenprijzen en niet ten laatste de toegenomen geopolitieke spanningen een rol. Uit de nu al jarenlange verzwakking van de dollar kan worden afgeleid dat de rol van reservevaluta steeds meer onder druk komt te staan.
Eind 2001 stond de euro nog op een peil van $ 0,89, thans levert een euro $ 1,36 op: ruim 50% meer. De woorden van voormalig Amerikaanse minister van Financiën John Conolly: ‘The dollar may be our currency, but it’s your problem’ spreken boekdelen. Huidig vice-president Dick Cheney deed hiervoor niet onder met zijn opmerking: ‘Our lifestyle is non negotiable’. Een en ander maakt duidelijk, dat men zich aan de overkant van de plas van regeringswege weinig gelegen laat liggen aan de gevolgen van het Amerikaanse handelen, ongeacht de prijs die het buitenland straks gepresenteerd krijgt. Eén en ander is terug te vinden in de ontwikkeling van de goudprijs. Goud manifesteert zich meer dan ooit als “barometer” van de internationale financiële wereld.

Belangrijke deskundigen steken hun zorg over de onevenwichtigheden in de internationale financiële wereld niet onder stoelen of banken. De centrale bankiers daarentegen durven hierover in het openbaar te weinig te zeggen om geen paniek te veroorzaken. Wel blijven ze goud verkopen om intern de financiën zo veel mogelijk op orde te houden.
Op de onlangs gehouden Global Investment Conference in Nassau achtte Dr. Murenbeeld, één van de meest gerespecteerde economen op internationaal financieel terrein, de goudprijsstijging exemplarisch voor de onevenwichtigheden in het wereldeconomisch verkeer. Hij meldde verder dat The big six (China, India, Rusland, Japan, Korea en Saudi-Arabië) thans $ 2,7 biljoen, oftewel 56% van het wereldtotaal, bezitten. Dit vraagt gewoon om verdere diversificatie. Hij stelde dat het aanhouden van een goudreserve van 15% alleen al voor China en India een opname van 16.300 ton betekenen zou, dus ondenkbaar.
Tegen de achtergrond van een steeds verder wegzakkende dollar zal risicodiversificatie niettemin een steeds meer gebiedende eis worden. Murenbeeld haakte daarbij in op een uitspraak van het IMF, dat stelde dat de dollar met gemiddeld 25% is overgewaardeerd en dat de Chinezen hun munt zullen moeten opwaarderen. Verder voorziet hij monetaire reflatie (uitbreiding van de geldcirculatie waardoor de waarde van het geld daalt, terwijl tegelijk de goederenwaarde stijgt). Deze ontwikkeling vloeit vooral voort uit de vergrijzing en de sterk stijgende zorgkosten in de VS zonder dat hiervoor middelen beschikbaar zijn. In mindere mate geldt dit ook voor (Zuid-)Europa en Japan.
Het zij nog maar eens herhaald dat het tekort op de handelsbalans van de VS is opgelopen naar bijna $ 900 miljard op jaarbasis, terwijl de staatsschuld intussen tot boven $ 8.000 miljard is gegroeid. Dat is een schuld van maar liefst $ 107.400 per gezin, buiten een gemiddelde creditcardschuld van $ 8.000. De schuldverplichtingen op het terrein van de sociale zekerheid en medische kosten dragen bij tot een oplopende schuld ter grootte van ruim $ 40 biljoen(!). Daar komt bij dat het totaal aan bedrijfsleningen ook alweer is opgelopen naar meer dan $ 6 biljoen. De Amerikaanse economie is met andere woorden een pure “pof”-economie. In de “Venster op de VS”-columns is hierop reeds menigmaal gewezen.
‘So far, so good’ hoor je in de wandelgangen maar er komt natuurlijk een einde aan dit proces van onverminderd potverteren. De schulden kunnen maar op één manier worden terugbetaald en wel door de aanmaak van vele miljarden aan bankpapier. Dat zal de waarde van de dollar verder aantasten en de rest van de wereld dwingen om maatregelen te nemen.
De cruciale vraag is hoe lang de Aziaten, met de Chinezen voorop, nog bereid zijn deze steeds “waardelozer” wordende schuldpapieren te blijven opnemen tegen een té geringe rentevergoeding gezien de steeds groter wordende risico’s. Afbouw van dollarreserves kan alleen via de weg van de geleidelijkheid omdat een te groot dollaraanbod leidt tot een versterkte daling, zodat men zich daarbij in de vingers snijdt. De euro is nog lang niet in staat om de rol van reservevaluta over te nemen. Bovendien is goud in Azië maar ook in het Midden-Oosten van oudsher veel populairder dan welke muntsoort ook.
Zonder de verkopen van de centrale banken in de westerse wereld, die volgens de Central Bank Gold Agreement (CBGA) jaarlijks een maximum van 500 ton op de markt mogen zetten, zou de goudprijs allang het vorige hoogtepunt in januari 1980 van ca. $ 850 (vóór inflatie!) hebben gepasseerd. Goed beschouwd zou het de centrale banken verboden moeten worden om goud te verkopen om de doodeenvoudige reden dat de staat op termijn inkomsten derft, die weer op het bordje van de belastingbetaler terechtkomen. De verkopen door voormalig president Duisenberg en die van Gorden Brown als minister van Financiën in Engeland tegen de bodemprijs van $ 260 liggen nog vers in het geheugen.
China zou zelf graag zien dat het IMF de gehele voorraad van 3.217 ton aan dit land zou aanbieden. Immers, tegen de achtergrond van een nog immer door sterke groei aanzwellende dollarreserve van nu al bijna 1.200 miljard(!) zou de opname van deze voorraad tegen de huidige marktprijs voor ca. $ 65 miljard (bij de huidige prijs van $ 670) geen enkel probleem vormen. Bovendien zou de marktprijs hierdoor niet worden beïnvloed. Voor dit jaar van het “gouden varken” wordt bovendien een extra goudvraag vanuit China verwacht. China is intussen na India en het Midden-Oosten uitgegroeid tot de derde grootste goudconsument.
Naast China zijn daar ook Rusland en landen in het Midden-Oosten, die al eerder te kennen hebben gegeven een deel van hun dollarreserves te willen afbouwen. India heeft zich nog niet uitgelaten over haar voornemens. Bekend is wel dat in dit land de vraag naar juwelengoud steeds meer toeneemt. De vraag naar goud stijgt naarmate de middenklasse groeit. Goud wordt naast status beschouwd als een verzekeringspolis, bij gebrek aan een sociaal vangnet.